wtv.pl
Akcja Menstruacja

Pixabay/iirliinnaa

Czym jest ubóstwo menstruacyjne? Tłumaczy przedstawicielka Akcji Menstruacji, Julia Kaffka

28 Marca 2021

Autor tekstu:

Anna Dymarczyk

Udostępnij:

Czym jest ubóstwo menstruacyjne i jak można mu zaradzić? W Polsce to zapomniane dotąd zjawisko dotyka około pół miliona osób, a wciąż uważane jest za mało istotne i dopiero zyskuje rozgłos. Akcja Menstruacja to organizacja, któ

Ubóstwo menstruacyjne jest w Polsce terminem wciąż mało rozpowszechnionym. Głównym powodem jest kwestia tabu krążącego wokół tematu okresu. Pełnej wiedzy na jego temat nie mają nawet osoby, które go doświadczają. O tym, z czego wynika ten stan rzeczy, porozmawialiśmy z Julią Kaffką, przedstawicielką Akcji Menstruacji.

Ubóstwo menstruacyjne - z czym walczy Akcja Menstruacja?

Anna Dymarczyk: Czym jest ubóstwo menstruacyjne?

Julia Kaffka: To pojęcie ma dwa znaczenia – z jednej strony to ograniczony lub całkowity brak dostępu do produktów menstruacyjnych głównie ze względów ekonomicznych, a z drugiej brak dostępu do odpowiedniej edukacji.

AD: W jakiej skali to zjawisko występuje w Polsce i kogo dotyczy?

JK: Według badań przeprowadzonych przez fundację Dominiki Kulczyk, w Polsce jest to pół miliona kobiet. Badanie nie było, niestety, inkluzywne, więc nie zawiera informacji o osobach transpłciowych. Na całym świecie jest to jednak około 500 mln osób menstruujących.

AD: Próbujecie zapobiegać tej sytuacji. Jak to robicie i jak zaczynałyście wspólną pracę?

JK: Edukując i pomagając na co dzień. Z tego powodu funkcjonują m. in. takie organizacje jak nasza Akcja Menstruacja. Zaczęło się od tego, że Emilia z naszego zespołu zobaczyła filmik „How Do Homeless Women Cope With Their Periods? NSFWomen” mówiący o tym, jak osoby w kryzysie bezdomności w Nowym Yorku radzą sobie podczas okresu. Zaczęłyśmy się bardziej wczytywać w tę tematykę i byłyśmy w szoku, że nigdy o tym nie słyszałyśmy. W Polsce wtedy nikt tym tematem się nie zajmował. Do działania zainspirowała nas też amerykańska organizacja PERIOD założona przez Nadyę Okamoto.

Staramy się też współpracować z innymi polskimi inicjatywami w ramach Okresowej Koalicji. My, jako Akcja Menstruacja, organizujemy Punkty Pomocy Okresowej – małe skrzynki, z których można bezpłatnie i anonimowo pobierać produkty menstruacyjne. Znajdują się one w dostępnych przestrzeniach, by każdy mógł z nich skorzystać.

Polskie problemy z okresem

AD: Różowe skrzynki w Urzędzie Miasta we Wrocławiu wywołały prawdziwą burzę – choć część osób popierała pomysł, wielu twierdziło, że z kobiet robi się osoby niepełnosprawne lub wykorzystuje miejskie pieniądze na brednie. Niektórzy porównywali brak możliwości kupna podpaski do braku możliwości kupna maszynki do golenia. Skąd wynika takie nastawienie do okresu w Polsce?

źródło: (screen) Facebook/Gazeta Wrocławska

źródło: (screen) Facebook/Gazeta Wrocławska

JK: Przede wszystkim z braku edukacji i podejściu do okresu. Menstruacja jest w Polsce sprawą wstydliwą. Pisze do nas o tym wiele menstruujących osób. Uczennice, kiedy chcą pożyczyć od kogoś podpaskę, bo nie mają jej przy sobie, starają się to zrobić tak, by przypadkiem nikt się nie dowiedział. Wymykają się z klasy, żeby nikt nie zauważył, że trzymają tę podpaskę w ręce.

To jest główny problem – w momencie, w którym od dziecka nie mówimy o tym w sposób otwarty, jakby to było coś naturalnego, bo przecież dotyczy połowy populacji, jako dorośli, kiedy zasiadamy przed komputerem i widzimy takie inicjatywy, to wciąż odbija się to echo dzieciństwa, gdy w szkole lub w domu rozmów o okresie w ogóle nie było lub wpajano przekonanie, że to coś, co jest brudne i czego musimy się wstydzić.

Jako Akcja Menstruacja staramy się też zmieniać to postrzeganie i odtabuizować ten temat.

AD: Część osób podnosi temat dotyczący dostępu do środków higienicznych w Polsce i twierdzi, że nie są one wcale takie drogie – najtańsze podpaski w Biedronce można kupić przecież za 3 zł. W czym więc leży problem?

JK: Bardzo staramy się o różnorodność środków higienicznych. Należy pamiętać, że każda menstruująca osoba jest inna i ma inne potrzeby. Części pasują te najtańsze podpaski, ale niektórzy nie mogą z nich korzystać. Dla innych lepszym rozwiązaniem są tampony lub, wciąż mało znane w Polsce, kubeczki menstruacyjne. Dlatego przy wysyłaniu paczek pomocowych bierzemy to pod uwagę i nie wysyłamy podpasek jednego rodzaju. Wolimy zadbać o to, by znalazły się tam różne produkty, różnej wielkości i jakości.

AD: Chciałabym się dopytać jeszcze o kubeczki menstruacyjne. Rzeczywiście, u nas wciąż nie wydają się zbyt popularne. To również forma promowana jako proekologiczna.

JK: Staramy się dobrze wypromować kubeczki, bo jest to rozwiązanie zarówno długoterminowe i ekologiczne, ma więc same plusy. Nie chcemy też zmuszać nikogo do takiego wyboru, ale zachęcamy. Nie wszyscy mogę również z nich korzystać ze względu na problemy zdrowotne.

AD: Oprócz nich są również tampony, które jednak owiane są wieloma mitami – choćby takimi, że nie mogą korzystać z nich osoby przed inicjacją seksualną.

JK: Na jednym z naszych ostatnich TikToków Ola z naszego zespołu opowiedziała, że sama słyszała w czasach szkolnych na lekcjach, że tampon można przyrównać do „narządu płciowego szatana”. Z pewnością nie jest to sprzyjające w kwestii edukacji.

AD: Niektóre osoby korzystają też ze szmatek, które mają im zastąpić produkty menstruacyjne.

JK: Jak dotąd nie spotkałyśmy się z sytuacją, gdzie podobne działanie byłoby dobrowolne i uważał, że produkty menstruacyjne są złe. Słyszałyśmy o tym tylko w momentach, w których dana osoba miała 5 zł na koncie, okres za trzy dni i musiała sobie jakoś z tym poradzić – wybrać między ciepłym posiłkiem, a najtańszymi produktami z Biedronki. Ludzie muszą wybierać między ciepłym posiłkiem a godnym przeżywaniem okresu.

Dlaczego wstydzimy się okresu?

AD: Co składa się na postrzeganie okresu jako czegoś wstydliwego? Często pierwsza miesiączka wiąże się z przeżytą traumą?

JK: Jakiś czas temu napisała do nas jedna z obserwujących osób i opowiedziała historię swojej znajomej. Kiedy ta pierwszy raz dostała okresu w szkole była totalnie przerażona, że jej krew miesięczna ma czerwony kolor, a nie tak, jak na reklamach – niebieski.

Jest to problem nie tylko w kontekście tabuizacji menstruacji w środowisku lokalnym, ale również globalnym. Kiedyś dyskutowałyśmy o tym, że przecież wszyscy oglądają seriale i filmy, gdzie krew leje się strumieniami, ale kiedy chodzi już o krew menstruacyjną, to nagle pojawia się problem, że przecież nie można tego pokazywać.

AD: Jak w takim razie wygląda szkolna edukacja dotycząca menstruacji?

JK: Trudno powiedzieć, bo dane są bardzo różne. Są szkoły, które dobrze wywiązują się z tej roli – rozmawia się o tym zarówno z dziewczynkami, jak i z chłopcami i to jeszcze w grupach łączonych. Niestety, jest też wiele takich, gdzie temat okresu jest po prostu przemilczany i pojawia się, co najwyżej, na lekcjach przyrody lub biologii. Mamy więc dwie skrajności.

Widzimy też, czym ten brak edukacji się kończy – mamy osoby, które sądzą, że odpowiednikiem podpaski dla kobiety jest męska golarka.

Przy tej okazji wspomnę, że Akcja Menstruacja ruszy od nowego roku szkolnego ze stroną internetową, z której będzie można pobrać różnego rodzaju materiały edukacyjne dotyczące okresu dla nauczycieli i edukatorów.

Syzyfowa praca?

AD: Jak przezwyciężyć problem ubóstwa menstruacyjnego? Czy to w ogóle jest możliwe czy to jedynie syzyfowa praca?

JK: Problem ubóstwa menstruacyjnego nigdy się nie skończy, jeśli nie zniknie tabu wokół okresu. Jednym ze sposobów walki jest więc mówienie o tym, czym jest to zjawisko i przedstawianie menstruacji jako czegoś zupełnie naturalnego i nie budowanie wokół niego muru wstydu. Dzięki temu może unikniemy sytuacji jak ta, gdy pojawia się przerażenie na widok krwi, która nie jest niebieska, a zwykła, naturalna i czerwona.

***

W niedzielę, 28 marca, o godzinie 17:00 Akcja Menstruacja organizuje webinar dla wszystkich zainteresowanych tematyką pomocy osób dotkniętych ubóstwem menstruacyjnym. Będzie można dowiedzieć się na nim m. in. jak pomagać i organizować Punkty Pomocy Okresowej w swojej okolicy. Link do wydarzenia udostępniamy tutaj.

Akcja Menstruacja jest bardzo aktywna w mediach społecznościowych. Można ich znaleźć na Facebooku, Instagramie i TikToku. Można również wspomóc organizację, wpłacając pieniądze na zrzutkę

Artykuły polecane przez redakcję WTV:

Podobne artykuły

wtv.pl

Tylko u nas

Przemysław Stefaniak, były podwładny Moniki Pawłowskiej, komentuje jej odejście z Lewicy: "Nie ma kręgosłupa moralnego". Mówi też o znęcaniu psychicznym [WYWIAD]

Czytaj więcej >
Wyrzucenie uczennicy wywołało dyskusję w całym kraju.

Tylko u nas

Lewica staje w obronie uczniów prześladowanych w szkołach. Szczegóły porannej konferencji

Czytaj więcej >
Lena Salmi to emerytowana skejterka z Finlandii.

Tylko u nas

“Na deskorolkę nigdy nie jest za późno”. Kim jest Lena Salmi, skejterka emerytka?

Czytaj więcej >

Tylko u nas

Opublikował zdjęcie bez koszulki. „Czy wy musicie wszędzie wstawiać swoje cycki? Myślicie, że ktoś dzięki temu się z wami umówi?”

Czytaj więcej >
17 maja Światowym Dniem Przeciw Homofobii, Transobii i Bifobii.

Tylko u nas

W Szwecji ksiądz z tęczowym ornatem, w Polsce walka z kolorową torbą. Dzisiaj Światowy Dzień Przeciwko Homofobii

Czytaj więcej >

Tylko u nas

Piłkarze zarabiają miliony, a pielęgniarki i pracownice żłobków są na minimalnej krajowej. I to największa przegrana - polityków

Czytaj więcej >